Giáo án sinh học lớp 12 chương trình nâng cao - Tiết: 42 Bài: LOÀI SINH HỌC VÀ CÁC

Giáo án sinh học lớp 12 chương trình nâng cao - Tiết: 42 Bài: LOÀI SINH HỌC VÀ CÁC

Lượt xem: 117,608Lượt tải: 2Số trang: 11

Mô tả tài liệu

Mục tiêu bài dạy. - Nêu được khái niện loài. Trình bày được các đặc điểm của các tiêu chuẩn để phân biệt các loài thân thuộc - Phân biệt được các cấp độ tổ chức trong loài: các thể quân thể, các loại nòi

Tóm tắt nội dung

Giáo án sinh học lớp 12 chương trình nâng cao - Tiết: 42 Bài: LOÀI SINH HỌC VÀ CÁC CƠ CHẾ CÁHC LI I. Mục tiêu bài dạy. - Nêu được khái niện loài. Trình bày được các đặc điểm của các tiêu chuẩn để phân biệt các loài thân thuộc - Phân biệt được các cấp độ tổ chức trong loài: các thể quân thể, các loại nòi - Vận dụng được các tiêu chuẩn để phân biệt các loài thân thuộc. - Nêu được vai trò của các cơ chế cách ly đối với cơ chế tiến hóa của sinh vật. - Phát triển được năng lực thư duy lý thuyết II. Phương tiện dạy học. - Các tranh ảnh minh họa về các loài trong tự nhiên - Ảnh H40.1- 40.2 và vật thật: rau dền cơm, rau dền gai; xương rồng 5 cạnh và 3 cạnh. III. Tiến trình tổ chức dạy học. 1. Ổn định lớp. 2. Kiểm tra bài cũ. - Giải thích về sự thay đổi màu sắc của loài bướm Biston - Giải thích về hiện tượng nhờn thuốc ở vi khuẩn gây bệnh? 3. Giảng bài mới. Hoạt động thầy & trò Nội dung I. LOÀI SINH HỌC - GV: Loài sinh học là gì? - GV: Để xác định 2 cá thể cùng loài hay thuộc về 2 loài thân thuộc khác nhau người ta dùng những tiêu chuẩn nào? - Học sinh xem mẫu vật rau dền cơm, gai, xương rồng, ... Có 1. Khái niệm LSH Là nhóm cá thể có vốn gen chung, có những tính trạng chung về hình thái sinh lý, có khu phân bố xác định, trong đó các cá thể giao phối với nhau và được cách ly sinh sản với những nhóm quần thể thuộc loài khác 2. Các tiêu chuẩn phân biệt hai loài thân thuộc a. Tiêu chuẩn hình thái: Hai loài khác nhau có sự gián đoạn về hình thái nghĩa nhận xét gì? - Học sinh nêu ví dụ khác SGK - GV: Voi Châu Phi với voi Ấn Độ có khu phân bố như thế nào? - GV: Loài mao lương sống ở bãi cỏ ẩm, với loài mao lương sống ở bờ ao có khu phân bố như là sự đứt quãng về một tính trạng nào đó. Ví dụ: SGK b. Tiêu chuẩn địa lí - sinh thái: - Hai loài thân thuộc chiếm hai khu phân bố riêng biệt. Ví dụ: Loài voi Châu Phi trán dô, tai to, ... với loài voi Ấn Độ trán lõm tai nhỏ... - Hai loài thân thuộc có khu phân bố trùng nhau một phần hay trùng nhau hoàn toàn. Trong đó, mỗi loài thích nghi với một điều kiện sinh thái nhất định. Ví dụ: Loài mao lương sống thế nào? - GV: Prôtêin tương ứng ở nhũng loài khác nhau được phân biệt với nhau ở những đặc tính nào? Cho ví dụ minh hoạ. - GV: Hai loài thân thuộc rất giống nhau về hình thái người ta dùng tiêu chuẩn nào ở bãi cỏ ẩm có chồi nách, ... với loài mao lương sống ở bờ ao lá hình bầu dục ít răng cưa. c. Tiêu chuẩn sinh lý - hoá sinh: Protêin tương ứng ở các loài khác nhau được phân biệt bởi: - Đặc tính vật lí (khả năng chịu nhiệt). Ví dụ: SGK - Đặc tính hoá sinh: số lượng, thành phần và trình tự sắp xếp các axit amin trong phân tử Prôtêin. Ví dụ: SGK. để phân biệt? -Trong các tiêu chuẩn trên tiêu chuẩn nào được dùng thông dụng để phân biệt hai loài? - GV: Hãy nêu các cấp độ cấu trúc của loài? - GV: Quần thể là gí? nêu những đặc trưng của quần thể về di truyền và sinh thái. - GV: Nòi là gì? d. Tiêu chuẩn cách li sinh sản: giữa các loài khác nhau có sự cách li sinh sản. * Chú ý: Mỗi tiêu chuẩn trên chỉ có giá trị tương đối. Tùy SV mà vận dụng tiêu chuẩn này hay tiêu chuẩn khác là chủ yếu - Đối với những loài vi khuẩn chủ yếu là dùng tiêu chuẩn sinh hoá. - Đối với động vật thực vật thường dùng tiêu chuẩn hình thái. 3. Sơ lược về cấu trúc của loài: - GV: Phân biệt các nòi địa lí, nòi sinh thái và nòi sinh học, cho ví dụ minh hoạ. - GV: Các quần thể sinh vật trên cạn và - Quần thể: là đơn vị tổ chức cơ sở của loài. - Nòi: Là các quần thể hay nhóm quần thể phân bố liên tục hoặc là gián đoạn. + Nòi địa lí: là nhóm quần thể phân bố trong một khu vực đại lí xác định. VD: (SGK) + Nòi sinh thái: là nhóm quần thể thích nghi với những điều kiện sinh thái xác định. VD: (SGK) + Nòi sinh học: Là nhóm quần thể kí sinh trên loài vật chủ xác định hoặc trên những phần khác nhau của dưới nước bị cách li với nhau do các vật chướng ngại địa lí nào? - GV: Mùa sinh sản khác nhau, tập tính hoạt động sinh dục khác nhau dẫn đến hiện tượng gì? - GV: Mỗi loài có bộ NST đặc trưng. Sự không tương đồng giữa hai bộ NST của hai loài bố mẹ dẫn đến hiện tuợng gì? cơ thể vật chủ. VD: (SGK) II. CÁC CƠ CHẾ CÁCH LI: 1. Các cơ chế cách li: a. Cách li địa lí: Các quần thể sinh vật trên cạn và dưới nước bị cách li bởi các vật chướng ngại địa lí: núi, sông, biển và dãy đất liền. b. Cách li sinh sản: (cách li di truyền) - Cách li trước hợp tử: Do chênh lệch về mùa sinh sản khác nhau về tập tính sinh dục ... - GV: Vai trò của các cơ chế cách li? - GV: Trong các cơ chế cách li. Cách li nào là điều kiện cần thiết cho các nhóm cá thể đã phân hoá tích luỹ các biến dị di truyền theo những hướng khác nhau làm cho kiểu gen sai khác ngày càng nhiều? - GV: Cách li địa lí kéo dài dãn đến hiện - Cách li sau hợp tử: do sự không tương đồng giữa 2 bộ NST của hai loài bố mẹ. 2. Vai trò: Ngăn cản sự giao phối tự do  củng cố và tăng cường. sự phân hoá vốn gen trong quân thể bị chia cắt. 3. Mối quan hệ giữa các cơ chế cách li: - Cách li địa lí là điều kiện cần thiết cho các nhóm cá thể đã phân hoá tích luỹ các biến dị di truyền theo những tượng gì? hướng khác nhau, làm cho thành phần kiểu gen sai khác ngày càng nhiều. - Cách li địa lí kéo dài dẫn đến cách li sinh sản (cách li di truyền) đánh dấu sự xuất hiện loài mới 4. Củng cố. Qua bài hs nắm các nội dung sau: - Khái niệm loài sinh học - Nêu được các tiêu chuẩn để phân biệt hai loài thân thuộc + Tiêu chuẩn hình thái + Tiêu chuẩn địa lí - sinh thái + Tiêu chuẩn sinh lí – hóa sinh + Tiêu chuẩn sinh sản - Các cơ chế cách li + Cách li địa lí + Cách li sinh sản Mối liên quan giữa các cơ chế cách li với sự hình thành loài 5. Dặn dò – bài tập về nhà. - Đọc bài mới “QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LOÀI”. - Đọc phần ghi nhớ sgk, trả lời các câu hỏi sgk. 6. Rút kinh nghiệm.