Luận văn Thạc sĩ Kỹ thuật: Phân tích và đề xuất một số biện pháp phát triển nguồn nhân lực lái máy bay trong Tổng công ty Hàng không VN đến năm 2020

Luận văn Thạc sĩ Kỹ thuật: Phân tích và đề xuất một số biện pháp phát triển nguồn nhân lực lái máy bay trong Tổng công ty Hàng không VN đến năm 2020

Lượt xem: 27,124Lượt tải: 3Số trang: 142

Mô tả tài liệu

Đề tài nghiên cứu nguồn nhân lực lái máy bay và sự cần thiết phải phát triển nguồn nhân lực lái máy bay; thực trạng công tác phát triển nguồn nhân lực lái máy bay tại Tổng công ty hàng không Việt Nam, một số giải pháp nhằm phát triển nguồn nhân lực người lái máy bay hàng không tại Tổng công ty Hàng không VN.

Tóm tắt nội dung

PHÁT TRIỀN NGUỒN NHÂN LỰC LÁI MÁY BAY PHÁT TRIỀN NGUỒN NHÂN LỰC LÁI MÁY BAY NGUỒN NHÂN LỰC LÁI MÁY BAY VÀ SỰ CẦN THIẾT PHẢI PHÁT TRIỂN 1.1 Tổng quan về nguồn nhân lực lái máy bay và phát triển nguồn nhân lực lái Phát triển nguồn nhân lực lái máy bay nghiệm phát triển nguồn nhân lực lái máy bay tại một số hãng hàng Về cơ cấu tổ chức quản lý người lái máy bay tại một số hãng hàng không ... Sự cần thiết phải phát triển nguồn nhân lực lái máy bay tại Tổng công ty THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC LÁI MÁY BAY Lịch sử phát triển ngành hàng không Việt Nam và lực lượng người lái máy Một số yếu tố ản ƣởn đến phát nguồn nhân lực lái máy bay tại Tổng Thực trạng nguồn nhân lực lái máy bay tại VNA Số lượng người lái của VNA qua các năm động phát triển nguồn nhân lực lái máy bay tại VNA dụng người lái máy bay tại VNA SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC LÁI MÁY BAY Quan điểm về phát triển nguồn nhân lực lái máy bay tại VNA xuất giải pháp nhằm hoàn thiện phát triển nguồn nhân lực lái máy bay Kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác phát triển nguồn nhân lực lái máy bay 2: Tổng số người lái qua các năm 2008-2012 và kế hoạch 2013 (Bao gồm 3: Số lượng người lái máy bay theo bộ phận tính đến Số lượng phi công theo giới tính và độ tuổi của người lái Quốc tịch Việt 7: Số lượng người lái máy bay Việt Nam theo trình độ đào Kế hoạch nhân lực lái máy bay của VNA kê điều tra về nguồn tuyển chọn người lái của VNA Kế hoạch phát triển nhân lực lái máy bay đến năm 2020 3.5: Thời gian làm các nhiệm vụ khác của người lái Số lượng người lái máy bay qua các năm Tỉ lệ người lái máy bay quốc tịch VN và nước ngoài Trình độ đào tạo của người lái Việt Nam vào công nghệ tiên tiến, hiện đại của thế giới để phát triển tạo tiền đề về cơ sở VNA từ hãng hàng không nhỏ bé, khai thác các đường bay nội địa với máy bay trẻ, hiện đại.Sự phát triển của VNA những năm qua bên cạnh những định hướng đúng của Đảng, nhà nước còn có những nỗ lực của tập thể người lao động VNA, trong đó đóng góp không nhỏ của lực lượng người lái máy nguồn nhân lực quan trọng như người lái, tiếp viên, thợ kỹ thuật đã làm hạn Các kế hoạch tuyển dụng, đào tạo người lái chưa đáp ứng nhu cầu khác chậm được cải tiến khiến nhiều người lái có ý định sang làm việc cho các hãng Tình trạng thiếu nhân lực người lái không chỉ diễn ra trong hiện tại mà còn phát triển nguồn nhân lực lái máy bay bức thiết được đặt ra. động, đòi hỏi công tác phát triển nguồn nhân lực đặc biệt là lực lượng phi công của VNA đã có đề tài về chiến lược phát triển nguồn nhân lực chung đến năm 2010 do Viện khoa học hàng không thực hiện, trong đó có nội dung nguồn nhân lực Kết quả đề tài đưa ra một số chỉ tiêu phát triển chung của nguồn nhân VNA đã có dự án xây dựng chiến lược phát triển nguồn nhân lực đến năm 2020 các hoạt động phát triển nguồn nhân lực hiện tại của Tổng công ty và đề xuất các hoạch định các giải pháp phát triển nguồn nhân lực người lái máy bay của hàng không của Tổng công ty Hàng không VN đến năm 2020 là một yêu cầu khách quan phát triển nguồn nhân lực lái máy bay trong Tổn côn t Hàn k ôn VN đến nhân lực và một số điểm riêng biệt về phát triển nguồn nhân lực của người lái máy Thứ hai xuất phát từ việc phân tích thực trạng nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực lái máy bay của VNA, xác định những điểm đã đạt được và hạn chế nhằm phát triển nguồn nhân lực lái máy bay hàng không của VNA đến năm 2020. Đối tượng nghiên cứu trong phạm vi của luận văn này là nguồn nhân lực lái máy bay hiện tại và công tác phát triển nguồn nhân lực lái máy bay của VNA. vấn đề phát triển nguồn nhân lực về mặt số lượng, cơ cấu và chất lượng nguồn nhân lực như: tổ chức bộ máy, kế hoạch hóa nguồn nhân lực; tuyển dụng; đào tạo, thù Phạm vi nghiên cứu bao gồm người lái máy bay là người Việt Nam, không bao gồm người lái thực hiện theo các hợp đồng hỗ trợ khai thác của VNA. số 522 người lái Việt Nam của VNA, 15 cán bộ quản lý trực tiếp của các bộ phận liên quan đến người lái máy bay và xử lý dữ liệu bảng hỏi bằng phần mềm Chương 1: Nguồn nhân lực lái máy bay và sự cần thiết phải phát triển nguồn Chương 2: Thực trạng công tác phát triển nguồn nhân lực lái máy bay tại Chương 3: Một số giải pháp nhằm phát triển nguồn nhân lực người lái máy NGUỒN NHÂN LỰC LÁI MÁY BAY VÀ SỰ CẦN THIẾT PHẢI PHÁT Trong phần này, nghiên cứu sẽ trình bày và phân tích về nguồn nhân lực lái máy bay và sự cần thiết phải phát triển nguồn nhân lực lái máy bay nguồn nhân lực lái máy bay hiện nay tại VNA, đồng thời cung cấp những lý luận cơ bản để đưa ra phương hướng, giải pháp nhằm phát triển nguồn nhân lực lái máy bay Khái quát chung về nguồn nhân lực lái máy bay và phát triển nguồn và sự sáng tạo vô hạn của mình, con người là nguồn lực quan trọng nhất của quá trình sản xuất, là lợi thế cạnh tranh của các doanh nghiệp nền kinh tế toàn cầu hiện người thành một trong năm quan điểm phát triển của Đảng: “Mở rộng dân chủ, phát huy tối đa nhân tố con người; coi con người là chủ thể, nguồn lực chủ yếu của sự Nhân lực có thể được hiểu một cách chung nhất là “nguồn lực của mỗi con thì “ Nguồn nhân lực của một tổ chức bao gồm tất cả những người lao động làm Theo từ điển Tiếng Việt thì hai khái niệm phi công và người lái máy bay là Phi công là danh từ Hán Việt, người lái máy bay là danh từ Theo định nghĩa của Từ điển thì đó là “người lái, điều khiển máy bay sự là người lái máy bay để giải trí, làm từ thiện, làm kinh doanh, làm công cho các ngành hàng, thường được các trung tâm đào tạo tại các hãng hàng không đào tạo. Học viên phi công cơ bản (abinitio pilot) là những người được đào tạo tại các cơ sở huấn luyện phi công chuyên nghiệp, các cơ sở này phải được ICAO cấp chứng chỉ Lái phụ (First officer) là người có bằng lái máy bay với phê được phê chuẩn là lái chính, chịu trách nhiệm chính của chuyến phạm vi luận văn này khái niệm người lái máy bay được tiếp cận là phi công dân sự làm việc cho các vận tải hàng không, bao gồm cả học viên dự khoá, công tác quản lý nguồn nhân lực, nhân lực lái máy bay có những đặc điểm nổi bật - Là lực lượng lao động trực tiếp của hãng hàng không, điều khiển và làm - Điều kiện lao động của đội ngũ người lái là nặng nhọc, nhiều yếu tố độc Người lái máy bay khi được cấp bằng có thể làm việc cho một hãng hàng không có thể làm việc cho tất cả các hãng hàng không trên thế giới mà không cần có các ưu Do chi phí vận hành một chiếc máy bay là lớn và bằng lái yêu cầu phải có số giờ bay quy định cộng với việc phải tuân theo các tiêu chuẩn quốc tế cảm của bản thân người lái với không gian, thời gian, sự bài bản và thành thạo trong - Loại lao động này ở các nước phát triển như Mỹ, Anh, Pháp là có sẵn trên Đối với hầu hết các nước còn lại đều là lao động không có sẵn trên thị trường, thường chỉ được các hãng tuyển dụng sau đó đào tạo theo nhu cầu của các Phát triển nguồn nhân lực lái máy bay “Phát triển nguồn nhân lực chịu sự tác động của các yếu tố: giáo dục và đào Trong quá trình tác động đến sự phát triển nguồn nhân lực , những nhân tố này luôn “Phát triển nguồn nhân lực được hiểu là sự gia tăng giá trị cho con người trên nghề, mà bên cạnh phát triển năng lực là làm cho con người có nhu cầu sử dụng độ xã hội, phát triển nguồn nhân lực là quá trình tăng lên về mặt số lượng (quy mô) nguồn nhân lực là quá trình làm cho con người trưởng thành, có năng lực xã hội tổng thể, phát triển nguồn nhân lực là phát triển nguồn lực con người dưới dạng dựng một lực lượng lao động cả về số lượng, chất lượng và sử dụng có hiệu quả là biện pháp chủ yếu và quan trọng để phát triển nguồn nhân lực. Phát triển nguồn nhân lực nhìn nhận con người dưới góc độ là một yếu tố của sản xuất, một nguồn lực của xã hội, mục đích là gia tăng sự đóng góp có hiệu quả người được nhìn nhận dưới góc độ con người là một chủ thể của tự nhiên và xã chỉ xem xét dưới góc độ là nguồn lực đóng góp cho sự phát triển xã hội, mà còn là sự thỏa mãn các nhu cầu để con người sớm có điều kiện phát triển toàn diện. Vì vậy, một cách tổng quát có thể hiểu, phát triển nguồn nhân lực là quá trình tạo ra sự biến đổi về số lượng và chất lượng nguồn nhân lực với việc nâng một các khác, phát triển nguồn nhân lực là tổng thể các hình thức, phương pháp, đáp ứng đòi hỏi về nguồn nhân lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội trong từng giai Một số hoạt động phát triển nguồn nhân lực lái máy bay triển nguồn nhân lực lái máy bay về số lượng và chất lượng, cơ cấu gồm: kế hoạch Kế hoạch hoá nguồn nhân lực lái máy bay: Kế hoạch nguồn nhân lực của doanh nghiệp được xây dựng trên cơ sở kết quả của hoạt động phân tích công việc như yêu cầu các kiến thức kỹ năng, sức khỏe….và các tiêu chí khác với người thực hiện để phục vụ các kế hoạch sản xuất tài chính, kế hoạch nguồn nhân lực ngày càng được các tổ chức quan tâm và đặc biệt là kế hoạch nguồn nhân lực có trình độ cao, nòng cốt của doanh một hãng hàng không thì đó là kế hoạch phát triển nguồn nhân lực lái máy bay, nguồn nhân lực được quan tâm hàng đầu để đảm bảo lực lượng khai thác cho các kế các khó khăn và có các giải pháp đảm bảo nguồn nhân lực là điều kiện cần để góp lực; và Lựa chọn các giải pháp để cân đối cung và cầu nhân lực của tổ chức tại thời Cầu nhân lực của tổ chức thường được xây dựng trên cơ sở mức lao động và Đối với người lái máy bay là lao động trực tiếp có định mức giờ bay, định quan hệ có tính chất tuyến tính giữa cầu nhân lực và sản lượng dựa trên các biến số, được lược bỏ nhằm tìm ra xu hướng vận động của biến số cầu nhân lực và kế hoạch - Đối với kế hoạch nguồn nhân lực lái máy bay, cầu nhân lực lái máy bay suất bay xác định, hãng hàng không có nhiều sản phẩm đáp ứng nhu cầu của nhiều sản phẩm của hãng hàng không nữa là loại máy bay sử dụng để khai thác đường Một hãng hàng không bay với càng nhiều điểm đến và nhiều loại máy bay, bay Năng suất lao động: Đối với người lái máy bay, năng suất lao động được thể nghỉ ngơi của hãng, nhà chức trách và ICAO nhằm đảm bảo người lái luôn làm việc - Các yếu tố của cung nhân lực lái máy bay theo mô hình gồm: Thị trường lao động bên trong: Đối với các hãng hàng không là việc huấn luyện, nâng cấp để chuyển loại người lái từ các máy bay nhỏ sang các máy bay lớn hơn, phù hợp với kế hoạch phát triển các đội bay và phục vụ việc khai thác chung hãng tự tuyển dụng để đào tạo và sử dụng; hình thức thứ 2 là tuyển dụng người lái Người lái vẫn thuộc sự quản lý của các Công ty cho thuê, hãng hàng không thực hiện việc giao nhiệm vụ cho các người lái và không được các hãng hàng không cho là cơ bản và lâu dài nhất nhằm đáp ứng cầu nhân lực trên thế giới đều coi hình thức tuyển dụng người có tố chất sau đó đào tạo nghề là giải pháp chủ yếu của các hãng hàng không trên thế giới hiện nay. Như vậy, đối với các hãng hàng không, cầu của kế hoạch nhân lực lái máy bay có thể được xây dựng trên các biến số về mạng đường bay, tần suất bay và loại máy bay sử dụng của các kế hoạch sản xuất kinh cung cầu nhân lực lái máy bay hiện nay của các hãng là tự tuyển dụng đào mộ và tuyển chọn người lái máy bay Trên cơ sở kế hoạch nhân lực của tổ chức, căn cứ vào yêu cầu đối với người thực hiện của bản phân tích công việc, các tổ chức tiến hành tuyển mộ, tuyển chọn Tuyển mộ được thực hiện nhằm đưa thông tin về nhu cầu nhân sự của tổ chức đến nhiều khía cạnh khác nhau, dựa vào các yêu cầu của công việc, trong số những việc thể hiện trong các tài liệu như Bản mô tả công việc; bản yêu cầu đối với người số, nền tảng giáo dục cả về trí lực và thể lực cả xã hội, trình độ phát triển kinh tế, Công tác tuyển mộ, tuyển chọn của các hãng hàng không trên thế giới hiện Việc tuyển chọn người lái đã có bằng lái gần như là không thực hiện được bởi nguồn lực này rất khan hiếm và thường các người lái được đào tạo để phục vụ cho hãng hàng không chủ động đầu tư đào tạo người lái. Ngày nay với trình độ phát triển khoa học cao của nhân loại, giữa các nước và giữa các doanh nghiệp không còn tồn tại nhiều khoảng cách về khoa học công Trong bối cảnh đó, các tổ chức muốn tồn tại và phát triển vượt trên đối thủ Để có nguồn nhân lực chất lượng cao phù hợp với ngành nghề của tổ chức thì việc đào tạo và phát triển kiến thức, kỹ năng của nguồn nhân lực trong - Hoạt động đào tạo và phát triển đối với nguồn nhân lực của doanh nghiệp có thể được hiểu là “các hoạt động để duy trì và nâng cao chất lượng nguồn nhân Phát triển là các hoạt động học tập có tổ chức nhằm tạo giúp cho người lao động có thể thực hiện có hiệu quả hơn chức năng, nhiệm vụ của vận mệnh của hãng hàng không cũng như toàn bộ lực lượng lao động dưới mặt đất của hãng với khả năng làm việc, phối hợp và điều hành tất cả các bộ phận từ sân đỗ,  Đào tạo học viên phi công cơ bản: Sau thời gian đào tạo dự khoá, các học viên được tuyển chọn những học viên có tố chất tốt nhất để đào tạo phi công cơ bản giới hiện nay, do yêu cầu của Trung tâm huấn luyện phi công cơ bản là rất khắt khe trường huấn luyện, các phi công phải được các hãng hàng không tiếp tục huấn luyện theo tài liệu và chính sách của hãng hàng không đó để có thể được các nhà chức trách hàng không cấp bằng lái cho một loại máy bay nhất định. + Như vậy, đối với đào tạo và phát triển kiến thức, kỹ năng đối với lực lượng người lái của các hãng hàng không có thể thấy một số đặc điểm sau: Công tác đào tạo, huấn luyện và phát triển người lái là nguồn nhân lực tốn chi phí đào tạo rất cao khi hãng có nhu cầu sử dụng lại. tích công việc, tuyển mộ và tuyển chọn và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực. Thù lao lao động gắn với các yếu tố đào tạo là động lực cho nguồn nhân lực của tổ chức không ngừng học tập, nâng cao trình độ để có mức thù lao cao cụ thể, mức độ thực hiện công việc, trình độ và thâm niên của người lao gắn với các quan hệ làm việc hoặc là thành viên trong tổ chức. - Thù lao lao động và chọn nghề, chọn việc đến thực hiện công việc của người lao động và hiệu quả hoạt động của tổ chức: Mỗi loại thù lao có tác dụng Các yếu tố ảnh hưởng phát triển nguồn nhân lực lái máy bay Hoạt động phát triển nguồn nhân lực chịu sự tác động của rất nhiều yếu tố, định nội lực phát triển nguồn nhân lực của doanh trọng trong việc hoạch định và thực thi quản lý nguồn nhân lực của tổ chức đó. khích được người thực hiện nhiệm vụ nâng cao hiệu quả công việc, các kênh báo cơ quan là yêu cầu được đặt ra để nâng cao hiệu quả quản lý, phát triển nguồn nhân nhân lực có hiệu quả hay không phải dựa trên các chỉ đạo đường lối, định hướng lâu tạo điều kiện cho các nguồn lực được tập chung cho mục tiêu phát triển nguồn nhân cho tất cả người lao động được học tập và lao động trong môi trường doanh nghiệp làm việc chuyên nghiệp, có nhiều cơ hội để được đào tạo và phát triển năng lực cá để khẳng định và phát triển tối đa năng lực làm việc, học tập nâng cao trình độ khác biệt giữa các doanh nghiệp và được coi là truyền thống riêng của mỗi doanh nghiệp sẽ là động lực thúc đẩy sự thành công của mỗi doanh nhất là các yếu tố về cơ chế, chính sách và các quy định của nhà chức lang pháp lý cho sự hình thành phát triển của nguồn nhân lực lái máy bay tổ chức. Các quy định này ảnh hưởng tất cả các hoạt động phát triển nguồn nhân lực lái máy máy bay của tổ chức thông qua các quy định như các quy định về bằng cấp, trình để có thể thu hút, duy trì và phát triển nguồn nhân lực vào những ngành cơ sở hạ lao động của tổ chức, đặc biệt là các ngành lao động đặc thù như người lái máy bay. Kinh tế phát triển nhiều nguồn lực trong xã hội sẽ được đầu tư cho phát triển con triển của các hãng hàng thể các cán bộ, công nhân viên và của các nhà lãnh đạo cấp cao của tất cả các chi phối đến mọi khâu của công tác phát triển nhân lực lái máy bay từ tuyển chọn quá trình đào tạo, huấn luyện người lái phải tiến hành thường xuyên và liên tục, Về cơ cấu tổ chức quản lý người lái máy bay tại một số hãng hàng Theo kinh nghiệm của một số hãng hàng không trong khu vực, tổ chức quản lý người lái máy bay được thực hiện theo 02 mô hình: Theo mô hình này, việc quản lý người lái máy bay của các hãng thuộc trực tiếp sự quản lý của bộ phận Quản lý nguồn nhân lực và Trung tâm Điều hành khai thác của Các công tác về quản lý, phát triển nguồn nhân lực của hãng; đào tạo Việc điều hành khai thác bay hàng ngày, tuần, người lái chịu sự quản lý  Các cơ quan đề xuất và thực thi chính sách là một, tạo sự thống nhất trong gian trong công các quản lý, điều hành lực lượng người lái. lý và thực hiện các công tác hành chính người lái như lương, thưởng, chế Mô hình 2: là mô hình có 02 cấp quản lý nguồn nhân lực lái máy bay của tổ của hãng hàng không Japan Airlines đang thực hiện áp dụng (đội bay 276 chiếc các nguồn nhân lực lái máy bay nằm tại Đoàn bay, chịu sự chỉ đạo chuyên môn của bộ phận phát triển nguồn nhân lực của cơ quan tham mưu cấp trên. Tại Air France, việc xây dựng cầu nhân lực lái máy bay dựa trên định mức tổ lái/một máy bay và kế hoạch phát triển đội máy bay của cầu nhân lực này được nhiều hãng hàng không áp dụng trong xây dựng kế hoạch phát triển nhân lực lái máy bay của mình. Mức tiền lương trung bình lái chính của các máy bay cỡ lớn như B747 của không còn cấp vé miễn cước cho người lái và gia đình trên tất cả các đường bay - Thu nhập người lái tại SQ: Đối với người lái của SQ, các khoản thưởng - Tuyển chọn và Đào tạo người lái tại Singapore Airlines: Về tiêu chuẩn tuyển chọn học viên phi công dự khoá của SQ, hãng này chấp nhận các học viên không phân biệt Nam/nữ có chiều cao từ 1.6m trở lên và chấp nhận cả người cận thị 0,5 độ và loạn thị 0,25 tham gia học để trở thành phi công của Tại Singapore có tổ chức hiệp hội người lái máy bay để làm đối khích các học viên sau hai năm học đại cương có thể tham gia thi tuyển để được đào trước khi được huấn luyện tại Trung tâm Đào tạo phi công trong nước và được đào tạo phi công cơ bản tại Mỹ để trở thành người lái máy bay thương học viên học tại Mỹ, luôn có một giáo viên người Hà Lan theo dõi, quản lý và vấn đề cho học viên phi công người Hà Lan tại trung tâm huấn luyện của Mỹ. 04 năm ra trường, các học viên phi công có cả bằng lái máy bay thương mại và Các khoản phí để đào tạo người lái được Quỹ Khi học viên tốt nghiệp và làm việc cho các hãng hàng không thì các đã chi trả cho quá trình học của người phi công. Có khoảng 400 trường đào tạo người lái máy bay, các học viên và gia đình tự bỏ các kinh phí đào tạo để trở thành người lái máy bay theo tiêu chuẩn của Cục hàng không liên bang Mỹ FAA và xin việc tại các hãng hàng không trong nước và Qua nghiên cứu kinh nghiệm phát triển người lái máy bay ở một số nước có thể rút ra các kinh nghiệm để có áp dụng vào phát triển nguồn nhân lực lái máy bay - Thứ nhất là, mô hình tổ chức một hãng hàng không với đội máy bay vừa và - Thứ tư là, tuyển chọn, quản lý học viên phi công cơ bản tại nước ngoài - Thứ năm là, xem xét lại các tiêu chuẩn đầu vào sức khoẻ đối với phi công Song hành cùng với sự phát triển của đất nước, VNA trong những năm qua hạ tầng làm nền tảng cơ sở cho sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam. Góp công vào sự phát triển đó của VNA có rất nhiều lực lượng nhưng không thể không kể đến tế đất nước, người lái hàng không Việt Nam đã không ngừng nỗ lực học hỏi, vừa Sau khi thành lập VNA đã hoà mình vào sự phát triển của hàng không dân dụng thế giới, người lái Việt Nam cũng đã có những bước tiến phát triển lái Việt Nam đã học tập và làm chủ thế hệ máy bay hiện đại nhất trên thế giới, vươn lên sánh ngang với người lái của tất cả các nước về trình độ, năng lực Lực lượng người lái của VNA đã có những bước tiến vượt bậc về Những năm vừa qua, Lực lượng người lái của VNA không ngừng phát triển về phát triển của lực lượng người lái không thể không ghi nhận những thành công bước đầu trong công tác đào tạo, phát triển nhân lực lái máy bay của VNA. nay, chiến lược phát triển nguồn nhân lực người lái lái máy bay đã không bắt nhịp - Lực lượng người lái luôn thiếu hụt so với nhu cầu: VNA hàng năm vẫn Lực lượng người lái của VNA chỉ đảm đương được 75% khối - Bộ máy tổ chức quản lý nguồn nhân lực lái máy bay cồng kềnh, kém hiệu nhiệm chính trong định hướng quản lý phát triển nhân lực người lái. nhân lực người lái không theo kịp sự phát triển của các hoạt động khai thác bay . Công tác xã hội hóa không kịp thời, còn thiếu các hành động cụ thể và nhanh thức chuyên môn, công tác phát triển năng lực người lái ngoài phạm vi công việc - Công tác xây dựng kế hoạch phát triển nguồn nhân lực lái máy bay còn hợp lý nên xuất hiện tình trạng người lái Việt Nam bay nhiều giờ hơn so với quy Đảm bảo lực lượng người lái đáp ứng kế hoạch khai thác bay sẽ luôn là vấn để, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực thì vân đế phát triển người lái máy bay đặt Để có thể đảm bảo 80% lực lượng người lái đáp ứng nhu cầu phát triển nhanh, mạnh của Tổng công ty trong những năm tới theo đề án tái cơ cấu và kế Chính phủ phê duyệt, vấn đề phát triển nguồn nhân lực lái máy bay tại Tổng công ty triển nguồn nhân lực đặt thù như đối tượng người lái máy bay không được cải thiện, Các giải pháp phát triển nhân lực lái máy bay Ở chương này, học viên đề cập những khái niệm cơ bản về nhân lực lái máy triển nguồn nhân lực lái máy bay, các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng tới phát triển nguồn nhân lực này và trình bày một số kinh nghiệm tại một số hãng hàng không THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC LÁI MÁY Lịch sử phát triển ngành hàng không Việt Nam và lực lượng người Lịch sử của ngành hàng không dân dụng Việt Nam nói chung và Tổng công không quân 919 trên cơ sở số 48 người lái đã được cử đi học tại Trung Quốc và cấp bách về đào tạo, huấn luyện phi công trong nước với nhiệm vụ đào tạo người lái Tiếp quản và sử dụng các cơ sở, máy bay do chính quyền cũ để lại, Hàng không Việt Nam đã thực hiện mở rộng khai thác các tuyến bay quốc tế thực hiện chức năng kinh doanh vận tải hàng không và các dịch vụ đồng bộ. Hàng không Việt Nam có số vốn được giao là 1.661.339 tỷ VND và được thành lập của Tây Âu và Mỹ thay thế cho máy bay cũ: Cho đến cuối năm 2012, VNA đã có A320, 14 chiếc ATR72 và 02 chiếc Foker-70) với hơn 500 người lái máy bay quốc tịch Việt Nam. VNA đã không ngừng mở rộng đường bay trong nước và quốc tế: - VNA đã có những thành công trong nỗ lực nghiên cứu và chuyển giao làm chủ công nghệ mới của phương Tây, khởi đầu là việc đưa vào khai thác máy bay Phi công VNA đã làm chủ công nghệ khai thác trên nhiều dòng máy bay thế không đối với hành khách, hành lý, hàng hoá và kinh doanh các ngành nghề phụ trợ nhập quốc tế sâu hơn, và kết nối mạng đường bay của hãng với các hãng hàng nổi bật của lực lượng người lái là: + Lực lượng người lái đã làm chủ được các công nghệ máy bay mới hiện đại, Chức năng nhiệm vụ của các cơ quan có ảnh hướng lớn đến phát triển nguồn nhân lực lái máy bay - Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của Tổng công ty theo mô hình kết hợp trực Các Ban An toàn chất lượng và An ninh, TCCB, Đào tạo là cơ quan khai thác bay, theo quy định của Nhà chức trách hàng không VNA phải chỉ định sát chất lượng theo quy định của Bộ Quy chế An toàn Hàng không, thông báo các - Đoàn bay 919 là đơn vị cung ứng người lái trực tiếp tham gia các hoạt động lượng người lái máy bay; đào tạo, huấn luyện người lái máy bay; xây dựng quy Đoàn trưởng làm Chủ tịch Hội đồng và các giáo viên bay là các cán bộ chủ chốt của Phân tích mô hình tổ chức quản trị nguồn nhân lực người lái máy Qua mô hình tổ chức quản trị nguồn nhân lực người lái máy bay của VNA có Thứ nhất, Mô hình tổ chức của Khối khai thác bay của VNA có sự phân cấp quản lý giúp các đơn vị chủ động và chuyên sâu trong quản lý, đào tạo, phát triển trách hàng không, theo các thông lệ tổ chức cơ bản của hàng không trên thế giới. cá nhân trong tổ chức về trách nhiệm đối với các hoạt động khai thác, huấn luyện Thứ ba, Các hoạt động khai thác, quản lý, sử dụng, phát triển nhân lực người vào hoạt động sản xuất kinh doanh và tạo sự gắn kết đội ngũ người lái nhiều thế hệ. Mô hình tổ chức của khối khai thác bay với đội bay 78 chiếc và hơn 800 phi công như hiện nay của VNA là khá cồng kềnh, nhiều đầu mối quản lý: gồm Đoàn Thứ hai, chức năng phát triển nguồn nhân lực lái máy bay; huấn luyện đào giúp việc cấp trên, đầu não về nhân lực lái máy bay như Ban Ban giám sát của Tổng giám đốc về quản lý, phát triển nguồn nhân lực lái máy bay hơn phát triển của nguồn nhân lực lái máy bay bị điều chỉnh theo khả năng thực hiện của Kết quả khảo sát khi trả lời câu hỏi về phân cấp tổ chức quản lý người lái của các cơ quan không đạt hiệu quả cao, thời gian còn kéo dài và có đến 73,3 % cho triển nguồn nhân lực do sự phối hợp và phân câp giữa các đơn vị. các hợp đồng mua máy bay với giá rẻ hơn cùng các điều kiện về đào tạo nhân lực trong đó có nhân lực người lái. đào tạo người lái dài kỳ với chi phí hợp lý hơn với các Trung tâm đào tạo nước các nguồn lực trong và ngoài nước cho đào tạo phát triển lực lượng người lái. đến và đi từ 02 điểm đó cũng được các hãng khác từ nước có điểm đến khai thác. - Đối thủ cạnh tranh mạnh: Các hãng hàng không trên thế giới và trong khu nghiệp hàng không thế giới mới bắt đầu có lợi nhuận trở lại, lợi nhuận của tất cả các tiêu đầu tư của VNA đang tập trung nhiều vào phát triển đội máy bay và phát triển không toàn cầu sẽ cần có thêm hơn 1 triệu phi công và kỹ thuật viên vào năm 2030. ứng được nên sẽ có sự cạnh tranh giữa các hãng để có đủ lực lượng khai thác. Qua lịch sử gần 55 năm hình thành và phát triển, Đội ngũ phi công của Hàng Lực lượng người lái Việt Nam phát triển mạnh cả về số lượng và chất Từ chỗ đào tạo không bài bản, chỉ lái được các máy bay thô sơ, công nghệ của Liên Xô viện trợ đến nay người lái Việt Nam đã được đào tạo bài bản tại các trung tâm đào tạo người lái hàng đầu thế giới, lái và làm chủ những máy bay lớn và với tất cả các nước có nền công nghiệp hàng không phát triển nhất thế giới như Mỹ, 2.3.1 Số lượng người lái của VNA qua các năm Qua năm năm trở lại đây với tốc độ tăng về sản lượng và sự phát triển của các đội bay số lượng người lái máy bay đã tăng lên đáng kể. Kế hoạch năm 2013 người lái của VNA tăng nhiều do có khoảng hơn 100 phi công cơ bản hoàn thành các khoá huấn luyện nước ngoài về Năm 2013, VNA tiếp tục triển khai các kế hoạch phát triển đội bay quyết liệt 2: Tổng số người lái qua các năm 2008-2012 và kế hoạch 2013 3: Số lượng người lái máy bay qua các năm nhờ vào chính sách đào tạo phát triển của VNA, giảm sự phụ thuộc vào nguồn thuê Người lái Việt Nam qua các năm tăng nhưng vẫn chỉ đảm bảo bình quân lực lượng 64% tổng số phi công khai thác do vậy VNA cũng phải thuê thêm người lái trung bình của các hãng tại Mỹ là khoảng 10 phi công / máy bay [35,tr 1] A320/1 gần một nữa là người lái máy bay của với số lượng phi công ít hơn một nửa chú yếu bay các đường bay ngắn nội Hiện tại, để quản lý và điều hành lực lượng người lái máy bay đã chia toàn bộ số lượng phi công về 5 Đội bay lớn theo dòng máy bay mà VNA đang khai thác đặc thù khai thác lực lượng người lái máy bay được chia ra ở hai khu vực căn cứ đi và đến của VNA hàng ngày tại hai sân bay Nội Bài và Tân Sơn lái máy bay hàng không theo các đội bay tùy theo số lượng máy bay mà VNA 3: Số lượng người lái máy bay theo bộ phận tính đến Đối với người lái máy bay có quốc tịch nước ngoài được phân thành từng đội tịch nước ngoài bao gồm có 59 quốc tịch khác nhau và được phân về các đội bay Các đội trưởng, đội phó của các đội bay thường là các lái chính có nhiều năm kinh nghiệm và thường là các giáo viên phi công. từ việc VNA liên tục có các học viên phi công cơ bản về nước để huấn luyện trở thác của VNA cũng có các lái chính của các đội bay nhỏ như ATR, F70 chuyển loại lên lái phụ, lái chính của các loại máy bay cao hơn. của VNA sẽ được bổ sung thêm khoảng 100 các học viên phi công cơ bản về nội bộ, cũng có kế hoạch huấn luyện chuyển loại loại từ các đội bay thấp lên máy bay A320/321 cho khoảng hơn 100 các học viên cử đi huấn luyện tại nước tăng gấp 4 lần so với năm 2008 nên việc đào tạo người lái cho đội bay này là không Vì vậy VNA phải thuê với số lượng lớn lái chính và lái phụ cho đội bay Lái phụ các đội bay lớn như A330; B777 lại được huấn luyện thành lái chính đội bay A320 để thay thế dần các lái chính người nước ngoài do VNA thuê với giá máy bay lớn như bình thường nhằm thay thế các phi công nước thác được 78 lái chính, 103 lái phụ và 129 giáo viên các loại cho các loại máy Phi công Việt nam: tổng số người lái và học viên đang chuyển loại người Việt Nam đến là 522 người, trong đó 221 lái chính, 271 lái phụ và 30 Lực lượng phi công Việt Nam của VNA có sự pha trộn với các công ty và ngành nghề khác, phi công hàng không tại VNA phần lớn là lao 5: Số lượng phi công theo giới tính và độ tuổi của người lái Quốc tịch Nghề lái máy bay là nghề được Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội xếp giới tính trong tuyển chọn và đào tạo phi công tại Việt Nam và cả trên thế giới” ông Ngoài việc cơ cấu lao động nam giới, thì việc độ tuổi của phi công hiện rất trương giao cho Đoàn bay 919 tuyển dụng trực tiếp các phi công có nguyện vọng rất hạn chế (03 trường hợp), các phi công được tuyển chọn trực tiếp này đều từng là - Thuê phi công thông qua các tổ chức: để có đủ lực lượng phi công khai thác bay, thông qua các hợp đồng hỗ trợ khai thác, Tổng công ty thuê thêm một số lượng nhiều phi công đã bay cho Vietnam Airlines liên tục nhiều năm (có những người đã 2 1 10 1 14 Costa Rica/ Italia 1 57 1 Tuy nhiên, theo các quy định pháp luật của Việt Nam về lao động người lao cho phi công hàng không người nước việc lên kế hoạch khai thác của VNA nhất là về quản trị nguồn nhân lực tổ 5: Tỉ lệ người lái máy bay quốc tịch VN và nước ngoài (PTTH) tuy nhiên qua 2 năm đào trình độ của người lái máy hàng không của 7: Số lượng người lái máy bay Việt Nam theo trình độ đào tạo 6: Trình độ đào tạo của người lái Việt Nam bản có chiếm tỷ lệ nhiều là sinh viên các trường đại học và một số du học sinh từ Cụ thể trình đào tạo của người lái VNA qua các năm theo Phụ - Người lái máy bay còn được bồi dưỡng để trở thành giáo viên hướng dẫn, nhân viên hàng không) trên các loại máy bay. Số lượng người lái là giáo viên chiếm trung bình khoảng 15% của đội Đây là những phi công giàu kinh nghiệm của VNA, có khả năng sư phạm, là lực lượng nòng cốt phát triển lực lượng người lái của VNA. Như vậy, những năm qua, lực lượng người lái của VNA đã phát triển mạnh cùng với nhịp phát triển nhanh, liên tục của Hàng không Việt Nam. Chất lượng người lái ngày càng được cải thiện với cả trình độ đào tạo ngày càng có xu hướng lượng người lái từng đội bay đã bám sát kế hoạch sử dụng, thuê mua đội bay của VNA, hướng tới mục tiêu khai thác các máy bay với hiệu quả cao. đội ngũ giáo viên người lái nòng cốt làm nền tảng cơ sở phát triển cho lực lượng Với kế hoạch phát triển đội bay đến năm 2015 và 2020, nếu tiếp tục duy trì tốc độ phát triển về cơ cấu và chất lượng của lực lượng người lái chậm như hiện Kế hoạch phát triển nguồn nhân lực của VNA luôn được Lãnh đạo cấp cao của Tổng công ty quan tâm bên cạnh kế hoạch phát triển sản xuất kinh doanh, kế cường sự lãnh đạo công tác quản trị nguồn lực đặc biệt là con người và các đội bay. Tổ chức xây dựng kế hoạch phát triển nguồn nhân lực tại Tổng công Hiện tại, nhiệm vụ xây dựng kế hoạch phát triển nguồn nhân lực lái máy bay Tổng công ty trong đó có nguồn nhân lực lái máy bay lại được giao cho Ban bay 919 cũng thực hiện báo cáo kế hoạch phát triển nguồn nhân lực. Công tác xây dựng kế hoạch phát triển nguồn nhân lực đang xây dựng đều dựa trên hai biến số chính là kế hoạch phát triển đội máy bay nhiều hãng hàng không trên thế giới tính toán, xây dựng kế hoạch phát triển nhân Số người lái/máy bay được trình bày ở Bảng 2.11. Với cách xây dựng kế hoạch phát triển nguồn nhân lực lái máy bay, có thể - Kế hoạch phát triển nhân lực lái máy bay của VNA được xây dựng với cách trên các kết quả kiểm nghiệm trên thực tế nhiều năm của nhiều hãng hàng không - Kế hoạch phát triển nguồn nhân lực đã chỉ ra được từ nay đến năm 2020, tạo phi công cơ bản tại nước ngoài thì VNA mới đảm bảo được lực lượng người lái chiếm trên 80% là người Việt Nam. Bản Kế hoạch cũng đã chỉ rõ được cơ cấu lực lượng người lái của VNA làm cơ sở cho việc huấn luyện chuyển loại người lái hiện tại cho phù hợp cũng như tính toán các chi phí đào tạo, huấn luyện của VNA cần - Kế hoạch phát triển nguồn nhân lực của Ban Đoàn bay 919 Bên cạnh đó một số hạn chế Kế hoạch phát triển nhân lực của VNA có thể một kế hoạch phát triển nguồn nhân lực quan trọng như người lái. - Bản kế hoạch phát triển nguồn nhân lực của VNA mới chỉ ra được phần cầu của VNA đối với nguồn nhân lực này, đối với phần còn lại của kế hoạch phát triển nguồn nhân lực VNA chưa đưa ra được các giải pháp cụ thể để cấn đối cung cầu. cạnh tranh nguồn nhân lực lái máy bay, năng lực đào tạo, các yếu tố phát triển kinh tế xã hội, các yếu tố biến động tự nhiên của đội ngũ người lái. - Kế hoạch trên của Đoàn bay 919, VNA liên kết được các mảng kế hoạch - Bản kế hoạch phát triển nhân lực trung và dài hạn của VNA chỉ có 01 Bản Kế hoạch của VNA thực ra là xác định đơn giản về cầu nhân lực đơn hoạch phát triển nguồn nhân lực lái máy bay cho thấy có đến 53% cán bộ quản lý 11: Kế hoạch nhân lực lái máy bay của VNA Tuyển dụng người lái máy bay tại VNA Nhiều năm qua, công tác tuyển dụng của VNA chủ yếu là tuyển dụng học viên để đào tạo phi công dự khóa tại Trung tâm Huấn luyện bay. lại đây, VNA chỉ tuyển dụng 20 trường hợp là phi công đã có bằng cấp, các phi công này đều nguyên là học viên dự khóa của VNA tự đào tạo tại các Trung tâm - Tiêu chuẩn và quy trình tuyển dụng: Tiêu chuẩn đầu vào của phi công dự 3. Trình độ Tiếng Anh của các học viên cũng đã được cải thiện trong những năm học viên tuyển được là thấp và cho đến nay số lượng lớn các học viên mới chỉ đào niên có trình độ, chọn được những ứng viên đủ tiêu chuẩn cho đào tạo phi công cơ chất lượng, đây là cơ sở nâng cao chất lượng người lái máy bay Việt Nam - Công tác tuyển dụng được thực hiện thường xuyên tại các thành phố lớn tạo - Quy chế tuyển chọn học viên phi công dự khóa đã được thay thế và ban 80% kế hoạch phát triển nhân lực của VNA. viên phi công cơ bản của VNA liên tục thay đổi qua các năm và do đó tiêu chuẩn thụ động trong việc chờ các học viên đến nộp hồ sơ xin dự tuyển học viên phi công 14:Thống kê điều tra về nguồn tuyển chọn người lái của VNA không có các chiến lược, chương trình PR về nghề nghiệp người lái nên chưa thu chọn học viên phi công cơ bản của VNA. VNA không được chủ động do phải dựa vào kết quả làm việc của các cơ quan này. tiêu chuẩn sức khỏe đối với phi công của Bộ Y tế và Bộ Giao Thông Vận tại vẫn Tiêu cực dẫn đến VNA không đủ số lượng học viên để đào tạo đáp ứng nhu cầu Những thế mạnh và thời cơ đối với công tác tuyển dụng của VNA là: các yếu tố hấp dẫn của chính nghề nghiệp người lái - giành cho giới trẻ có ước mơ - Là hãng hàng không nội địa duy nhất đủ loại máy bay, đủ lực lượng giáo viên và khả năng tài chính ổn định, để tuyển dụng và đào tạo người lái Việt Nam. VNA trong tuyển dụng, đào tạo người lái. - VNA đang phát triển, được chính phủ bảo lãnh các nguồn vốn vay và phê duyệt các kế hoạch dài hạn về thuê, mua máy bay nên VNA có nhiều lợi thế trong - Theo dự báo của IATA thì sẽ có sự cạnh tranh gay gắt nguồn nhân lực lái máy bay trong những năm tới khi các khu vực như Trung Đông, đặc biệt là từ Trước năm 1993 toàn bộ lực lượng người lái VNA được chuyển trực tiếp từ phi công quân sự sang và được đào tạo chuyển loại tại Nga bay tên các loại máy bay công đi đào tạo cơ bản tại các nước Pháp và Úc. thực hiện các lớp đào tạo phi công tại Pháp và Úc với số lượng 180 phi VNA bắt đầu triển khai thêm các lớp đào tạo phi công với đối tác tại Mỹ với VNA và chỉ có một vài phi công lái máy bay Liên Xô cũ học ở Nga về hoặc chuyển Chịu trách nhiệm trước Tổng giám đốc về phát triển nhân lực người lái của nhiệm đào tạo học viên phi công dự khoá, huấn luyện chuyển loại cho người lái. Sau khi trúng tuyển các kỳ tuyển dụng của VNA, các học viên sẽ được ký kết hợp đồng đào tạo với Tổng công ty và được học tập tại Trung tâm Huấn luyện việc như đối với phi công quân sự; giới thiệu chính sách của VNA, các quy chế của cơ bản, Khí động học, tính năng của máy bay, cấu tạo máy bay, hệ thống điều khiển máy bay, các thiết bị bay, Luật hàng không và quy tắc bay, Khí tượng học, dẫn bay, hàng năm Trung tâm có thể đào tạo tối đa 200 học viên dự khoá để tạo nguồn cho học viên cơ bản, đáp ứng nhu cầu phát triển nhân lực lái máy bay cho VNA. viên sẽ được các Trung tâm huấn luyện nước ngoài – đối tác đào tạo phi công cơ + Công tác tổ chức giảng dạy tại Trung tâm Huấn luyện bay được thực hiện những học viên có chất lượng cho các khoá đào tạo huấn luyện ở nước định đối với loại máy bay A320/1 để đáp ứng huấn luyện người lái của Tổng + Đội ngũ giáo viên mà đặc biệt là giáo viên phi công của Trung tâm có Trung tâm không chỉ là địa chỉ đào tạo uy tín của VNA mà còn đang là đối tác đào tạo của các hãng hàng không trong nước như Jetstar, Vasco và các hãng - Quy định về số lần được phỏng vấn tuyển chọn đi đào tạo phi công cơ bản được tuyển chọn và đã hoàn thành huấn luyện trở thành người lái của VNA. công cơ bản nước ngoài là đối tác của VNA phối hợp với Trung tâm Huấn luyện bay tiến hành tuyển chọn những ứng viên có tố chất nghề nghiệp phi công để thực và năm 2010 có thêm 01 cơ sở đào tạo trong nước - Công ty Bay Việt ( VNA tham chứng chỉ cơ sở huấn luyện lý thuyết cho người lái máy bay vận tải này đánh dấu bước phát triển và định hướng đúng trong vấn đề đạo tạo của nhân lực hàng không trong nước để thành lập Trung tâm đào tạo phi công tại Việt người lái cho các hãng hàng không Việt Nam và khu vực. mới đối của VNA cũng như của Việt Nam trong việc đào tạo phi công cơ bản với sự Thực tế quá trình đào tạo phi công cơ bản như trên cho thấy tỷ lệ học viên tốt 100 học viên so với yêu cầu của kế hoạch là 200 phi công về nước mỗi năm, tức chỉ đạt được khoảng 50% kế hoạch năm ( VNA vẫn phải thuê từ hơn 200 người lái tiền có thể đào tạo được hơn 200 phi công cơ bản Việt Nam. - Đánh giá công tác đào tạo phi công cơ bản của VNA + Công tác tuyển chọn đào tạo phi công cơ bản tại nước ngoài là khách quan, + Trong những năm qua, việc đào tạo của VNA các học viên phi công cơ bản Thế giới hiện nay có 03 trung tâm đào tạo phi công lớn của thế giới là Mỹ, Úc và Pháp; giá cả đào tạo phi công có mặt bằng giá ổn định trên thế giới do chi phí huấn luyện của các trung tâm không có khác biệt bay và nhiều mục tiêu quan trọng khác nên ngân sách đào tạo phi công cũng bị ty ban hành các quy định cụ thể về kinh phí đào tạo và hoàn trả kinh phí đào tạo cho Thứ ba, Phân công nhiệm vụ thực hiện quản lý các học viên phi công cơ bản học tập, cho về nước, đào tạo thêm các cơ quan còn lúng túng không có phương án, không rõ ràng trong phân công nhiệm vụ làm các học viên và gia đình không yên công cơ bản ở nước ngoài VNA sẽ có thể tiết kiệm được nhiều chi phí cho quá trình đào tạo của mình, đặc biệt là số học viên có ý kiến kỷ luật kém phải đuổi học trong Trả lời câu hỏi về những hỗ trợ của VNA đối với học viên cơ bản cho Thứ năm về chất lượng của các trung tâm đào tạo: Thực tế cho thấy việc kiểm soát chất lượng của các Trung tâm đào tạo tại nước ngoài đối với VNA hiện lượng đạo tạo phi công cơ bản từ các trung tâm trở về mà Đoàn bay 919 qua quá